Jan Buys Blog

Jan Buys Blog

Veehouderij in Brabant

werkPosted by Jan Buys 09 Feb, 2014 22:49:48
Zo, al vijf maanden niet aan bloggen toegekomen en dat heeft heel veel te maken met het onderwerp van deze blog: het veehouderijbeleid in Brabant.

in mijn vorige blog over dit onderwerp (al weer bijna een jaar geleden) meldde ik al dat mijn rol lag bij het de wereld in krijgen van de Brabantse Zorgvuldigheidsscore Veehouderij. Nou dan heb je je handen vol... Nadat we een eerste versie vrij gegeven hadden (om er een steekproef mee uit te voeren) ging het los in de publiciteit en politiek. Toen we eenmaal een volgende bijgestelde versie gemaakt hadden, dankbaar gebruik makend van alle gevraagd en ongevraagd meedenken, begon het te landen. Zozeer zelfs dat er nu weinig discussie meer over is, over een dikke week stellen GS de eerste versie vast, komende dagen nog enkele kleinere punten oplossen en dan kunnen veehouders er mee aan de slag. Overigens als je de NVV moet geloven helpen we hier de veehouderij mee om zeep, maar dat is toch vooral de angst voor het nieuwe.

In het najaar kwamen daar de discussie over melkveehouderij en de aanpak van de overlast in de Peel en de Kempen bij. Dat heeft heel wat late uurtjes gekost, maar eind januari kwam er een akkoord, dat meteen al broos bleek. Afgelopen vrijdag stelden provinciale staten in een debat avn 14 uur het gehele beleid vast. Zie hier voor een goed verslag (vooral het filmpje). Of kijk op twitter via #zv2020 of #psbrabant.
Burgers en milieugroepen zullen weinig tevreden zijn met de genomen besluiten. De aanpak van de overlast is bij de gemeenten neergelegd (waar het ook hoort overigens), maar de resultaten uit het verleden geven weinig hoop voor de toekomst, ook al zijn er goede voorbeelden als Oirschot en Reusel De Mierden. Het beeld van de besluitvorming was toch weer: de boeren hebben de beste lobby.

Onderstaande foto (van mijn hand) is onderhand het beeldmerk van de hele discussie geworden.......

Landelijk gebied

Veehouderij in Brabant

werkPosted by Jan Buys 27 Mar, 2013 23:42:00
Afgelopen vrijdag stond de toekomst van de veehouderij in Brabant weer centraal in Provinciale Staten. In lijn met eerdere discussies en besluiten zoals het Koersdocument Stad en Platteland (zie deze oude blog) was er staten breed overeenstemming over de benadering dat ontwikkelingsruimte voor veehouderijbedrijven niet meer vanzelfsprekend is, de moet je verdienen door voorop te lopen voor ene duurzame veehouderij. Brabant gebruikt hier de term Zorgvuldigheid omdat het ook gaat om het voeren van een dialoog met de omwonende burgers en om het voorkomen van risico's voor mens en dier.

De discussie ging vooral over hoe snel we dit principe gaan invoeren en daarmee hoe snel we in eerste instantie alle ontwikkelingsmogelijkheden op nul zetten, zodat we ze vervolgens voorwaardelijk (voldoende zorgvuldigheid) kunnen toelaten. Gedeputeerde Staten wilden dat pas na de zomer doen omdat we dan de regelgeving voldoende uitgewerkt kunnen hebben. De oppositie wilde meteen ingrijpen 'slot op de muur' heet dat. Dit met het argument dat er anders tussentijds een hausse aan vergunningsaanvragen komt en al die ontwikkelingen dus nog zonder de toets op zorgvuldigheid plaats vinden. GS verwachtten dat dit niet zo'n vaart zal lopen en de coalitiefracties steunen die lijn, met de afspraak in te grijpen zodra het toch uit de hand dreigt te lopen. Ik zelf denk dat de oppositie gelijk heeft, de laatste weken nam het aantal vergunningsaanvragen al sterk toe. Afijn de tijd zal het leren.

Bij deze aanpak moet je op de een of andere manier vast stellen dat een bedrijf voldoende zorgvuldig is. We gaan dat doen met de Brabantse Zorgvuldigheidsscore Veehouderij, ook nog wel de maatlat genoemd. Dat moet een puntensysteem worden, zodat boeren zelf kunnen bepalen hoe zij de benodigde punten binnen halen. Samen met een collega mag ik er voor zorgen dat die BZV er komt. En wel snel en zo compleet, simpel en wetenschappelijk verantwoord mogelijk. Dat heet een uitdaging.... Dezer dagen hebben we in ieder geval via een turbo-aanbesteding de benodigde kennis ingeschakeld, vanaf volgende week plank gas.....

Meer lezen over het Brabantse Veehouderijgebeuren: kijk hier of op twitter onder #zv2020.

Veehouderij in Brabant

werkPosted by Jan Buys 11 Feb, 2013 21:16:35
Vorige week, die vòòr carnaval, heeft (bijna) tout Brabant dat wat met het bedrijfsmatig houden van beesten van doen heeft zich gebogen over hoe het nu verder moet met de veehouderij in Brabant. We hebben het al niet meer over intensieve en gewone veehouderij: dat verschil is tegenwoordig vooral theoretisch. Plaats van handeling was het voormalige jongensinternaat (nu bepaald niet spartaans en je hoeft niet bang te zijn dat je een kwaadaardige priester in de gang tegen komt) de Ruwenberg in Michielsgestel en niet in Parma, na alle gedoe daarom heen. Zie hier voor de achtergrond en documenten. Voor de twitteraars: #zv2020 geeft ook een aardig beeld, vooral als je van oud naar jong leest.
Vertrekpunt voor de discussie was de stelling, die Provinciale Staten al eerder betrokken in het koersdocument Stad en Platteland, dat veehouderij van belang is van Brabant maar om dat zo te kunnen houden de veehouderij een aanzienlijke transformatie moet ondergaan naar een duurzame sector die het niet meer heeft van het in bulk omzetten van soja in vlees en stront (mijn formulering, niet die van PS). En wat betekent dat in het beleid van vandaag, morgen en volgend jaar?
Met de wrijving die er bij zo'n breed gesprek hoort ontstond er een slotverklaring, dus een gezamenlijk statement van de aanwezige partijen. Rode lijn hierin is dat iedere ontwikkeling in de veehouderij richting duurzaamheid moet gaan en dat de veestapel in Brabant en in het bijzonder in de Peel in omvang terug moet. De ambitie is dat Brabant daarmee (wederom) trendsettend is, het Brabantse Model. Overigens was er meteen na de afsluitende persconferentie gedoe over een paar woordjes in die verklaring, wat na een halve dag de spreekwoordelijke storm in een borrelglas bleek te zijn. Kortom: een werkconferenite met alles erop en er aan.
Duurzaamheid gaan we proberen te vertalen naar een maatlat of liever zorgvuldigheidsscore, ik mag met enkele collega's en onze partners mijn tanden vooral daar in zetten.


De komende weken nemen eerst Gedeputeerde Staten (half februari) en daarna Provinciale Staten (eind maart) besluiten over de concrete vertaling naar het Brabantse beleid.

Ontwikkeling in het (landelijk) gebied

werkPosted by Jan Buys 14 Dec, 2012 00:07:02
Een periode met lange nachten zet ons ieder jaar weer aan tot allerlei vormen van reflectie. Waar het gaat om (gebieds)ontwikkeling (in het landelijk gebied) was het deze week raak: gisteren, 12-12-2012, de afronding van de derde ronde van het programma NederLand BovenWater. En vandaag het jaarlijkse congres van de ZLTO met het motto nieuwe waarden, nieuwe allianties.
Had de ZLTO ooit de naam een conservatief boeren bolwerk te zijn, dat ligt tegenwoordig anders. Boerenbolwerk klopt nog steeds, maar dat conservatieve geenszins. De jaarlijkse congressen zijn al een fors aantal jaren hèt moment om de leden en het netwerk bij te praten / op hen in te praten over de manier waarop de landbouw in Brabant, Zeeland en eigenlijk de rest van Nederland / West-Europa een zinnige en houdbare toekomst kan / moet zoeken. Ieder jaar een aansprekende spreker rond dit thema. Dit jaar een voor mij onbekende naam: Jan Jonker, hoogleraar Duurzaam Ondernemen aan de Radbouduniversiteit. Anders dan de sprekers in de voorgaande jaren (Wijffels, Fresco, Bakas) had deze man een heel concreet verhaal. Zo van je moet het gewoon doen, vooral samen en anders, in andere netwerken dan nu. Probeer niet een bestaande keten te verduurzamen, ontwerp een nieuwe. Coöperatief opereren is daarbij vaak een goede aanpak. Delen van kennis, samen iets opzetten etc. Hij heeft daar een boekje over geschreven.
De voorzitter van de ZLTO, Hans Huijbers, sprak voor Jan Jonker. Een prikkelend betoog en hij weet heel goed hoe hij een verhaal moet vertellen, dat is nog eens een heel andere boer dan die een vrouw zoeken. Op één punt zal hij zijn verhaal nog moeten bijstellen: dat intensieve(re) landbouw in Nederland nodig is om het wereldvoedselvraagstuk op te lossen. Dat is echt apekool. Ten eerste is ons aandeel in grote mate veehouderij en die intensiveren leidt alleen maar tot minder voedsel op wereldschaal. Als je al gaan intensiveren zal het in de plantaardige teelten moeten zijn. Ten tweede: in Nederland zitten we al in de buurt van het technische maximum en over het milieukundige randje. Het is veel effectiever (de S-curve) om in nu nog zeer extensieve gebieden elders in de wereld de plantaardige teelten te verbeteren. Als dat met mate en verstand gebeurt is er voldoende voedsel en gaat het niet ten koste van milieu en biodiversiteit..... En daarnaast is er natuurlijk nog een verdelingsvraagstuk: de toegang tot de voedselmarkt is in hoge mate ongelijk verdeeld.
Wil je verder een beeld krijgen: kijk dan eens op twitter onder #zltocongres

Gisteren stond dan de gebiedsontwikkeling centraal. Ook hier is het werken aan nieuwe modellen en aanpakken en ook hier is het nodig om dat in andere samenwerkingsvormen te gieten. De tijd dat er sterke partijen (kunnen) zijn, publiek of privaat, is voorbij. Steeds zal het weer een samenspel moeten zijn van vaak veel partijen, groot en klein. Om te voorkomen dat er dan niemand 'in charge is' (je weet niet wie je kunt bellen) is leiderschap onverminderd nodig. Maar dat valt niet noodzakelijkerwijs samen met de grootste of sterkste partij, integendeel. En dit goed laten gebeuren vergt iets dat in onze huidige zero-risk maatschappij met een (politieke) afrekencultuur erg moeilijk is: dingen laten gebeuren en je (aangenaam) laten verrassen door het resultaat. Dat betekent ook niet weer dat een overheid dan maar volledig moet dereguleren. Het is zaak er voor te zorgen dat er een duidelijke richting, een perspectief is, dat kan dienen als leidraad.
In de huidige tijden van gebrek aan publiek of privaat investeringsvermogen danst iedereen om de pot met de 'nieuwe verdienmogelijkheden'. Die zijn er zeker wel, maar overschat het potentieel niet. Het wordt pas echt interessant als partijen onorthodox handelen en nieuwe coalities aangaan. Ofwel: de bekende ketens of netwerken zijn maar beperkt om te bouwen. Willen we een slag maken dan moeten we nieuwe bedenken (zie hierboven: Jan Jonker).


Zie de site www.nlbw.net en op twitter onder #nlbw voor meer verhalen en documenten.

Beleid anders

werkPosted by Jan Buys 26 Oct, 2012 00:14:21
Beleid is al gauw iets van saaie nota's. Maar je kunt je boodschap ook anders overbrengen. Om dat te doen hebben we een getekend filmpje laten maken dat in net geen vijf minuten neerzet wat de Brabantse aanpak is en hoe we daar bij uit gekomen zijn. Was erg leuk om dit te laten maken, samen met enkele collega's van communicatie en het bedrijfje dat dit soort filmpjes maakt: Creative Beards uit Utrecht.
Afgelopen dinsdag presenteerden we de Engelse versie op de conferentie Rural Alliances. Komende week komt de Nederlandse versie.



Beerze een slag verder

werkPosted by Jan Buys 16 Aug, 2012 22:39:39


In 2007 begon ik met collegaprojectleider Kees Roelofsma van DLG aan het project de Levende Beerze. Beoogd resultaat een versterking van de Ecologische Hoofdstructuur in het dal van Beerze tussen de Belgische grens en Den Bosch: een Robuuste Verbinding. Deze waren rond de eeuwwisseling door het rijk op de kaart gezet om de Nederlandse natuur beter bestand te maken tegen de verwachte effecten van een warmer wordend klimaat. Er was veel weerstand tegen deze uitbreiding van de EHS, ook in de Beerze. Dus kozen we voor een strategie die primair uitging van de doelstellingen en wensen van de mensen en lokale overheden in het gebied. Die wilden we aan de Robuuste Verbinding koppelen. Die aanpak leek net goed te gaan werken toen het kabinet Rutte met onze grote vriend Bleker de Robuuste Verbindingen schrapte, nu al weer bijna twee jaar geleden.
Het leuke van de gekozen strategie was dat vervolgens in het gebied de reactie was: "we gaan toch wel door?" Afijn, met veel gepraat en gepuzzel is er nieuwe projectaanpak. Gedeputeerde Staten hebben ´m volgende week vastgesteld. Eind deze maand volgen Provinciale Staten als het goed is.
Kern van de aanpak is dat we de inmiddels opgebouwde grondpositie aan Streekplatform de Kempen beschikbaar stellen om privaatpublieke projecten mee te ontwikkelen, die leiden tot een mooiere, ecologisch rijkere en leefbaardere Kempen. De Agenda van de Kempen is daarvoor het inhoudelijk kader. Daarnaast ronden we de twee deelprojecten die al vergevorderd waren netjes af.
Wie verder wil lezen, zie bijlagen.

Brabant zet roer om

werkPosted by Jan Buys 09 Dec, 2011 23:41:29

Vandaag stond het landelijk gebied van Brabant centraal in Provinciale Staten. Zie ook eerdere blogs, na vijftien jaar reconstructie is er veel bereikt, maart veel ook niet en is er een nieuwe aanpak nodig. Eigentijds, meer aansluiten op wat burgers en ondernemers kunnen en willen, minder publieke investeringen, de vanzelfsprekendheid voorbij van een zich min of meer autonoom ontwikkelende landbouw, vooral intensieve veehouderij.

Drie agendapunten:

1) Een nieuwe strategienota = koersdocument. Waar willen we heen en hoe gaan we dat doen. Zie hier voor een snelle uitleg en hier voor de volledige nota. Kon op brede steun rekenen. Alleen Groen Links en Partij vd Dieren tegen, die vonden het niet ver en drastisch genoeg. Een amendement op de titel, men viel over het woord statdeland. Werd stad en platteland. En een aantal moties die elementen van de koers aanpunten.

2) Hoe verder met de intensieve veehouderij. PS stemden in met de vervolgaanpak op het advies van de commissie Van Doorn 'Al het vlees duurzaam'. De sector moet en wil (Verbond van Den Bosch) veel zelf doen, de provincie faciliteert en jaagt aan. En hanteert de ruimtelijke kaders, zoals de bouwblokgrootte, een altijd terugkerend onderwerp. Opmerkelijke motie was de uitspraak van PS (inclusief coalitiepartij SP) dat het aantal dieren in de Brabantse veehouderij naar beneden moet.

3) Het akkoord tussen provincies en het kabinet over het sterk uitgeklede natuurbeleid dat de provincies 'over krijgen'. Ik heb de discussie niet meer gevolgd, het was al vrijdagavond. Uiteindelijk hebben PS hoofdelijk gestemd en het akkoord verworpen. De SP (coalitiepartij) stemde deels tegen, PVV (landelijk supporter van het akkoord) stemde ook tegen. Opmerkelijk, ook omdat Brabant de eerste provincie is die zich uitspreekt (domino-effect?) èn omdat Brabant bestuurlijk en ambtelijk een vooraanstaande rol heeft gespeeld in de onderhandelingen. Zal ook effect hebben op de coalitieverhoudingen.

Kortom drie onderwerpen waar er een knik(je) in de lijn van de geschiedenis is aangebracht.....

Transitie in Brabant II

werkPosted by Jan Buys 25 Nov, 2011 22:00:07
Vandaag boog de statencommissie zich over het koersdocument. Dit is de voorbespreking voor plenaire behandeling in provinciale staten, op 9 december. Statenbreed was er waardering voor de koers die het koersdocument aangeeft. Vragen en bij enkele fracties ook kritiek waren / was er over / op het vervolg: gaat het ook allemaal wel zo gebeuren, is het niet weer een mooi voornemen? En nee, we zijn morgen niet van de intensieve veehouderij in Brabant af.
Al met al was duidelijk dat de nieuwe koers straks in PS steun krijgt. Er hoeft zelfs geen Memorie van Antwoord (aanvulling op het voorstel) te komen. Die slag is dus binnen. En inderdaad, dan komt nu het echte werk: de mooie woorden in praktijk brengen.

Citaat van de dag: de aanpak van de provincie is een geitenwollensokkenaanpak (de BMF die twijfelt of het allemaal wel echt gaat gebeuren). Gekker moet het niet worden!

Daarna kwamen andere onderwerpen aan de orde die concreter waren: het (klote)akkoord tussen provincies en rijk over het natuurbeleid. In feite een wurgcontract waarbij onze SP-gedeputeerde zich in een lastige positie bevond: vragen om in te stemmen met een akkoord dat eigenlijk ongewenst is, maar omdat het alternatief nog veel erger is. Hij (Johan vd Hout) is van huis uit socioloog, maar blijkt zich in twee maanden ontwikkeld te hebben tot ecoloog met de uitspraak "zwijnen wroeten beter dan mensen (in het bos)".

De NS beloonde de afloop met een stevige vertraging, dus maar het laatste stuk van Geldermalsen naar Culemborg op de vouwfiets afgelegd......

Next »