Jan Buys Blog

Jan Buys Blog

Ontwikkeling in het (landelijk) gebied

werkPosted by Jan Buys 14 Dec, 2012 00:07:02
Een periode met lange nachten zet ons ieder jaar weer aan tot allerlei vormen van reflectie. Waar het gaat om (gebieds)ontwikkeling (in het landelijk gebied) was het deze week raak: gisteren, 12-12-2012, de afronding van de derde ronde van het programma NederLand BovenWater. En vandaag het jaarlijkse congres van de ZLTO met het motto nieuwe waarden, nieuwe allianties.
Had de ZLTO ooit de naam een conservatief boeren bolwerk te zijn, dat ligt tegenwoordig anders. Boerenbolwerk klopt nog steeds, maar dat conservatieve geenszins. De jaarlijkse congressen zijn al een fors aantal jaren hèt moment om de leden en het netwerk bij te praten / op hen in te praten over de manier waarop de landbouw in Brabant, Zeeland en eigenlijk de rest van Nederland / West-Europa een zinnige en houdbare toekomst kan / moet zoeken. Ieder jaar een aansprekende spreker rond dit thema. Dit jaar een voor mij onbekende naam: Jan Jonker, hoogleraar Duurzaam Ondernemen aan de Radbouduniversiteit. Anders dan de sprekers in de voorgaande jaren (Wijffels, Fresco, Bakas) had deze man een heel concreet verhaal. Zo van je moet het gewoon doen, vooral samen en anders, in andere netwerken dan nu. Probeer niet een bestaande keten te verduurzamen, ontwerp een nieuwe. Coöperatief opereren is daarbij vaak een goede aanpak. Delen van kennis, samen iets opzetten etc. Hij heeft daar een boekje over geschreven.
De voorzitter van de ZLTO, Hans Huijbers, sprak voor Jan Jonker. Een prikkelend betoog en hij weet heel goed hoe hij een verhaal moet vertellen, dat is nog eens een heel andere boer dan die een vrouw zoeken. Op één punt zal hij zijn verhaal nog moeten bijstellen: dat intensieve(re) landbouw in Nederland nodig is om het wereldvoedselvraagstuk op te lossen. Dat is echt apekool. Ten eerste is ons aandeel in grote mate veehouderij en die intensiveren leidt alleen maar tot minder voedsel op wereldschaal. Als je al gaan intensiveren zal het in de plantaardige teelten moeten zijn. Ten tweede: in Nederland zitten we al in de buurt van het technische maximum en over het milieukundige randje. Het is veel effectiever (de S-curve) om in nu nog zeer extensieve gebieden elders in de wereld de plantaardige teelten te verbeteren. Als dat met mate en verstand gebeurt is er voldoende voedsel en gaat het niet ten koste van milieu en biodiversiteit..... En daarnaast is er natuurlijk nog een verdelingsvraagstuk: de toegang tot de voedselmarkt is in hoge mate ongelijk verdeeld.
Wil je verder een beeld krijgen: kijk dan eens op twitter onder #zltocongres

Gisteren stond dan de gebiedsontwikkeling centraal. Ook hier is het werken aan nieuwe modellen en aanpakken en ook hier is het nodig om dat in andere samenwerkingsvormen te gieten. De tijd dat er sterke partijen (kunnen) zijn, publiek of privaat, is voorbij. Steeds zal het weer een samenspel moeten zijn van vaak veel partijen, groot en klein. Om te voorkomen dat er dan niemand 'in charge is' (je weet niet wie je kunt bellen) is leiderschap onverminderd nodig. Maar dat valt niet noodzakelijkerwijs samen met de grootste of sterkste partij, integendeel. En dit goed laten gebeuren vergt iets dat in onze huidige zero-risk maatschappij met een (politieke) afrekencultuur erg moeilijk is: dingen laten gebeuren en je (aangenaam) laten verrassen door het resultaat. Dat betekent ook niet weer dat een overheid dan maar volledig moet dereguleren. Het is zaak er voor te zorgen dat er een duidelijke richting, een perspectief is, dat kan dienen als leidraad.
In de huidige tijden van gebrek aan publiek of privaat investeringsvermogen danst iedereen om de pot met de 'nieuwe verdienmogelijkheden'. Die zijn er zeker wel, maar overschat het potentieel niet. Het wordt pas echt interessant als partijen onorthodox handelen en nieuwe coalities aangaan. Ofwel: de bekende ketens of netwerken zijn maar beperkt om te bouwen. Willen we een slag maken dan moeten we nieuwe bedenken (zie hierboven: Jan Jonker).


Zie de site www.nlbw.net en op twitter onder #nlbw voor meer verhalen en documenten.